Οδυσσέας Λυόμενος - Η Αναζήτηση της Ομηρικής Ιθάκης

Έρευνα

Drilling a test borehole, Oct 2006 Το ακόλουθο πρόγραμμα έρευνας βασίζεται στο σχέδιο που περιλαμβάνεται στο τελευταίο κεφάλαιο του Οδυσσέας Λυόμενος:

Φαση Α

2003-2005

Αρχική έρευνα για να αποδείξει τη δύναμη της παρούσας πρότασης (καταλήγοντας στην δημοσίευση του Οδυσσέας Λυόμενος)

Φαση Β

2006-2015

Γεωλογική αξιολόγηση και υδρολογική μελέτη. Following a helicopter-mounted electromagnetic survey, ground-based resistivity and seismic refraction surveys, gravity surveys, and shallow marine seismic reflection surveys, a programme of land-based shallow (less than 105 metres in depth) drilling and rock coring using a small mobile rig is scheduled between 2010-2012, together with a shallow marine drilling programme, subject to timely permit approvals. Following extensive scientific analysis, the research findings will be presented in 2015.

Φαση Γ

2016 και μελλοντικά

Αρχαιολογική έρευνα και πιθανή ανασκαφή (με την προϋπόθεση ότι θα υπάρχουν θετικά αποτελέσματα στην Φάση Β, τη συμμετοχή επαγγελματιών αρχαιολόγων και τη χορήγηση αδειών από την Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία)

Η Φάση Α τεκμηριώνεται στο βιβλίο και μας επέτρεψε να εντοπίσουμε τις υποψήφιες τοποθεσίες που ταιριάζουν με το τοπίο που περιγράφεται στην Οδύσσεια. Ειδικότερα, έγινε δυνατή η χαρτογράφηση της γεωλογίας του εδάφους του "Καναλιού του Στράβωνα" με μεγάλη ακρίβεια. ΄Ως αποτέλεσμα αυτής της εργασίας, η οποία διεξήχθη από τον καθηγητή John Underhill σε συνδυασμό με το Ελληνικό γεωλογικό ινστιτούτο IGME, είναι πλέον δυνατό να προσδιοριστεί η συγκεκριμένη πορεία που είχε το πιθανό θαμμένο κανάλι πριν από περίπου 3000 χρόνια. Η πρόκληση για την Φάση Β είναι επομένως η πρόταση αυτή να δοκιμαστεί επιστημονικά.

Joint seismic survey with IGMEΗ Φάση Β, μέχρι στιγμής, εμπεριέχει μια θαλάσσια σεισμική έρευνα των κολπίσκων προς τα βόρεια και νότια του Καναλιού του Στράβωνα, μετρήσεις της εγκάρσιας τομής με βάση την βαρύτητα, μια υδατική έρευνα ενδεικτική της γύρω περιοχής μέσω μετρήσεις ειδικής αντίστασης και ραντάρ εδάφους, λεπτομερή γεωλογική και γεωμορφολογική χαρτογράφηση της αναμενόμενης πορείας του καναλιού, και μια δοκιμαστική γεώτρηση 122 μ. (400 πόδια) κοντά στην πιθανή νότια έξοδο. Τα αποτελέσματα μέχρι σήμερα υποστηρίζουν την πρόταση ότι η Παλική ήταν παλαιότερα ένα ξεχωριστό νησί, αν και χρειάζεται περαιτέρω εργασία για να επιτευχθεί ένα οριστικό συμπέρασμα. Μέχρι στιγμής αναφορές για το έργο αυτό παρουσιάζονται στις ιστοσελίδες Νέα και Αποτελέσματα.

Η επόμενη φάση των εργασιών της Φάσης Β θα επικεντρωθεί σε μια πιο εκτενή εξέταση των υπολοίπων τμημάτων του καναλιού, με την απόκτηση και ερμηνεία μιας σεισμικής έρευνας, βαθμονομημένης μέσω περαιτέρω γεωτρήσεων. Κάτι τέτοιο θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην περίπτωση των εσωτερικών περιοχών σε μεγάλα υψόμετρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας, όπου η πρόταση αυτή αμφισβητείται περισσότερο. Παράλληλα με το έργο αυτό, η υδρολογική μελέτη θα επεκταθεί ώστε να κατανοηθούν σε βάθος τα πρώην υδατορρεύματα της βόρειας περιοχής της Παλικής, δεδομένου ότι η γνώση αυτή αποτελεί απαραίτητη προυπόθεση για οποιαδήποτε εξέταση μιας γενικής εικόνας των μοντέλων κατοίκησης στην αρχαιότητα. Ένα πρόσθετο σημείο εστίασης θα είναι η χαρτογράφηση της αύξησης του επιπέδου της γης και η σχετική κίνηση του επιπέδου της θάλασσας κατά τη διάρκεια των τελευταίων 3000 ετών. Το έργο αυτό θα περιλαμβάνει ειδικές τεχνικές γεωλογικές ειδικότητες όπως η διαμόρφωση του επιπέδου της θάλασσας στην αρχαιότητα, μικροπαλαιοντολογία, επιστημονική χρονολόγηση, γεωμορφολογία, ανάλυση δορυφορικών εικόνων και περαιτέρω στατιστικές των θαλάσσιων και χερσαίων σεισμών.

Measurements for gravity surveyΕάν απο την έκβαση της Φάσης Β φανερώνεται ότι η Παλική ήταν ένα ξεχωριστό νησί περίπου 3000 χρόνια πριν, τότε θα έχουμε ένα ισχυρό επιχείρημα στην Φάση Γ για την διεξαγωγή αρχαιολογικής έρευνας σε σημαντικές περιοχές, με την προϋπόθεση ότι θα συμμετάσχουν επαγγελματίες αρχαιολόγοι και σύμφωνα με την αρχαιολογική πολιτική της Ελλάδας. Εάν τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας είναι ενθαρρυντικά, μπορεί στη συνέχεια να ακολουθήσει ανασκαφή. Παρόλο που ένα γεωλογικό αποτέλεσμα που επιβεβαιώνει ότι η Ιθάκη ήταν ένα νησί την Εποχή του Χαλκού στην τοποθεσία που περιγράφει ο Όμηρος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η πόλη και το παλάτι του Οδυσσέα υπήρχαν πραγματικά, αυξάνονται σαφώς όμως οι πιθανότητες ότι υπήρχαν.

Οι ερευνητικοί στόχοι της μελέτης περιλαμβάνουν την παράδοση πρακτικών οφελών στους κατοίκους της Κεφαλληνίας, όπου αυτό είναι δυνατό, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η δημιουργία αξιόπιστων τοπικών πηγών ύδρευσης. Υπάρχει επίσης η ελπίδα ότι η περαιτέρω έρευνα στην συχνότητα, ένταση και επίπτωση των σεισμών ανά την ιστορία στα Ιόνια νησιά τα τελευταία χιλιάδες χρόνια, θα επιτρέψει στις ελληνικές αρχές να λάβει υπόψη τους τις πληροφορίες αυτές σαν μέρος της υπάρχουσας επίγνωσης των φυσικών κινδύνων και των πρωτοβουλιών για τον περιορισμό των ζημιών.