Οδυσσέας Λυόμενος - Η Αναζήτηση της Ομηρικής Ιθάκης
Odysseus Unbound book cover
«Ο Οδυσσεύς και οι Σειρήνες» Herbert James Draper1909. Πινακοθήκη Ferens, Hull.

Η Oδύσσεια

Στις πηγές του Δυτικού πολιτισμού, όντας τα ίδια η κύρια πηγή του, ευρίσκονται δύο επικά ποιήματα μεγάλης κλίμακας, τα οποία, εξ’ αιτίας της άφθαρτης ομορφιάς και λαμπρότητάς τους, δεν έχουν βρει ανώτερο, κι ίσως ούτε καν όμοιο, σε ολόκληρη την ποίηση που τα ακολούθησε. Αυτό είναι το πιο αξιοθαύμαστο γεγονός στην ιστορία της Λογοτεχνίας.

Τζ. Α. Κ. Τόμσον (J. A. K. Thomson)

Από τον πρόλογο του «Οδυσσέας Λυόμενος»:

«Η Οδύσσεια είναι η γραμμένη από τον Όμηρο ιστορία της επιστροφής του Οδυσσέα από τον Τρωικό Πόλεμο στο ανάκτορό του, στο νησί της Ιθάκης, και του αγώνα του να ανακτήσει τη βασιλεία μετά από μακρά απουσία. Η Ιλιάδα περιγράφει συγκεκριμένα γεγονότα προς το τέλος του πολέμου αυτού, που πιστεύεται ότι έλαβε χώρα τον δωδέκατο αιώνα π.Χ. Μολονότι τα ποιήματα αυτά θεωρείται ότι συντέθηκαν μερικούς αιώνες αργότερα, η Ιλιάδα και η Οδύσσεια αποτελούν δύο από τα αρχαιότερα σωζόμενα κείμενα παγκοσμίως.

Πρόκειται για μακροσκελή επικά ποιήματα μεγαλειώδους τεχνοτροπίας και ευφυούς, συναρπαστικής αισθητικής. Αποτέλεσαν σημεία αναφοράς για τη διαμόρφωση της γλώσσας και του πολιτισμού της κλασσικής Ελλάδας, που με τη σειρά τους έχουν επιδράσει με θεμελιώδη τρόπο στην ανάπτυξη της Δυτικής Ευρώπης. Πολλά στοιχεία από το προφορικό και γραπτό λόγο μας, τη δημοκρατία, τη φιλοσοφία, την πολιτική, τα μαθηματικά, την αρχιτεκτονική, τη ζωγραφική, τη γλυπτική, το δράμα, καθώς και άλλες πλευρές του δυτικού πολιτισμού προέρχονται από τους ελληνικούς πολιτισμούς του πέμπτου και τέταρτου αιώνα π.Χ.

Οι Αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν τον Όμηρο δάσκαλό τους και τα ομηρικά έπη είχαν ασκήσει τεράστια επιρροή στο σύνολο της αρχαίας λογοτεχνίας. Ο Σωκράτης, ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης μελέτησαν την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, καθιστώντας τις προάγγελους της ανάπτυξης των δικών τους ιδεών και, για τα τελευταία 2.500 χρόνια, τα ομηρικά έπη έχουν αποτελέσει απαραίτητο ανάγνωσμα για κάθε σοβαρό συγγραφέα και φιλόσοφο. Η κληρονομιά συνεχίζεται μέχρι τα δικά μας χρόνια: στην πραγματικότητα είναι δύσκολο να συνθέσει κανείς μια σημαντική παράγραφο στα Ιταλικά, Γαλλικά, Ισπανικά ή Αγγλικά χωρίς να χρησιμοποιήσει τουλάχιστον μία λέξη που για πρώτη φορά αρθρώθηκε από τον Όμηρο.»

Η Τροία του Ομήρου στην Ιλιάδα βρέθηκε από τον Heinrich Schliemann στη βορειοδυτική ακτή της Τουρκίας και έχει ανασκαφθεί εκτενώς από την δεκαετία του 1870. Αλλά η Ιθάκη του Ομήρου στην Οδύσσεια έχει παραμείνει αίνιγμα ... μέχρι σήμερα.

Μεταφράσεις της Οδύσσειας

Η ψηφιακή βιβλιοθήκη Perseus περιέχει ένα «ον-λάιν» αντίγραφο του ελληνικού κειμένου της Οδύσσειας επίσης και την αγγλική μετάφραση του Α.Τ. Murray από το 1919. Ένας κατάλογος  περισσότερων από 30 εναλλακτικών μεταφράσεων της Οδύσσειας είναι διαθέσιμος εδώ. Μια από τις δημοφιλέστερες είναι η μετάφραση του Robert Fagles  από το 1996, ISBN 0140449957. Οι μεταφράσεις που χρησιμοποιούνται σε αυτόν τον ιστοχώρο και στο Οδυσσέας Λυόμενος είναι του James Diggle.

Προηγούμενες προτάσεις για τη θέση της  Ιθάκης

Strabo

Το παράρτημα 4 του Οδυσσέας Λυόμενος αναθεωρεί 22 προηγούμενες προτάσεις για τη θέση της Ιθάκης από την εποχή του Στράβωνα (Strabo) ( γύρω στο 1 μ.Χ.) μέχρι σήμερα.  Οι συντάκτες αυτών των θεωριών είναι οι: Στράβωνας (Strabo), Spon & Wheler, Gell, Leake, Gladstone, Schliemann, Partsch, Bιrard, Volterras, Vollgraff, A.E.H. Goekoop, Dörpfeld, Rennell, Korkos, Luce, Symeonoglou, C.H. Goekoop, Tsimaratos, Livadas, Cramer & Metaxas, Le Noan και Tzakos.